Türkçe yapay zekâ modelleri: kendi cihazınızda çalışan açık modeller ve yerli LLM’ler

Güncellendi: · Yazan: Yerel Yapay Zeka

Kısa cevap: Kendi bilgisayarınızda Türkçe çalıştırabileceğiniz açık modellerin başında Qwen3.5 (201 dil ve lehçe, Apache 2.0) ve Gemma 4 (140’tan fazla dil, Apache 2.0) geliyor. Türkiye’de geliştirilen açık modeller arasında VNGRS’in sıfırdan Türkçe eğittiği Kumru-2B, Trendyol LLM ve Turkcell-LLM var. “Yerli” modelin nerede geliştirildiğini, “yerel” ise nerede çalıştığını anlatır. En iyi modeli kendi belgelerinizle yapacağınız kısa bir test belirler.

Yerel yapay zekâ modeli ne demek?

Yerel yapay zekâ modeli, ağırlık dosyası indirilebilen ve sizin cihazınızda çalışan bir dil modelidir. Bu modellere “açık ağırlıklı model” ya da “yerel LLM” de denir. ChatGPT gibi kapalı modeller indirilemez; yalnızca sağlayıcının sunucusunda çalışır. Açık bir model ise bir kez indirildikten sonra internetsiz kullanılabilir. Kavramın kendisini Yerel yapay zekâ nedir? sayfasında, bir modeli bilgisayarınıza nasıl kuracağınızı Yerel yapay zekâ kurulumu rehberinde anlattık.

Bir modeli seçerken üç şeye bakın: Türkçeyi ne kadar iyi bildiği, bilgisayarınızın belleğine sığıp sığmadığı ve lisansının sizin kullanımınıza izin verip vermediği.

Türkçe bilen yerel yapay zekâ modelleri (2026)

ModelGeliştirenBoyutlarLisansTürkçeNereden
Qwen3.5Alibaba, Qwen ekibi0,8B, 2B, 4B, 9B, 27B, 35B, 122BApache 2.0Model kartına göre 201 dil ve lehçeHugging Face, Ollama (qwen3.5)
Gemma 4Google DeepMindE2B, E4B, 26B (MoE), 31BApache 2.0140’tan fazla dille eğitildiHugging Face, Kaggle, Ollama (gemma4)
Llama 3.1Meta8B ve üstüLlama 3.1 Community LicenseResmî destekli sekiz dil arasında Türkçe yokHugging Face
Kumru-2BVNGRS2B (7,4B sürümü kumru.ai demosunda)Apache 2.0Sıfırdan Türkçe eğitildiHugging Face
Trendyol-LLM-8B-T1Trendyol8B (Qwen3-8B tabanlı)Apache 2.0Türkçe akıl yürütme için eğitildiHugging Face
Turkcell-LLM-7b-v1Turkcell7B (Mistral 7B tabanlı)Apache 2.0Türkçe için genişletilmiş sözlükHugging Face

Nisan 2026’da açık ağırlıklı olarak yayımlanan Qwen3.6’nın 35B-A3B sürümü de Apache 2.0 lisanslıdır; Ollama’da 27b ve 35b etiketleriyle bulunur ve daha çok kodlama ve ajan işleri için öne çıkarılır.

Yerli yapay zekâ modelleri: Kumru, Trendyol LLM, Turkcell-LLM, BİLGE ve EVREN

“Yerli yapay zeka”, “milli yapay zeka” ya da “Türk yapay zeka” diye aratıldığında çıkan isimler aynı türden şeyler değil. Bazıları indirebileceğiniz modeller, bazıları henüz açılmamış modeller, biri ise bir platform.

Kumru (VNGRS). VNGRS, 2025 sonbaharında 7,4 milyar parametreli Kumru-7B’yi ve daha küçük Kumru-2B’yi tanıttı. Model sıfırdan, yaklaşık 500 GB temizlenmiş metin ve 300 milyar token ile Türkçe eğitildi, ardından yaklaşık 1 milyon örnekle ince ayar yapıldı. Bağlam uzunluğu 8.192 token; şirket bunun 20 A4 sayfaya kadar belgeye yettiğini söylüyor. Kumru-2B, Apache 2.0 lisansıyla Hugging Face’te; model sayfası llama.cpp, Ollama ve LM Studio için sıkıştırılmış sürümlere bağlantı veriyor. Kumru-7B ise kumru.ai üzerindeki demodan kullanılıyor; model sayfası 7B ağırlıklarının indirilebilir olup olmadığını belirtmiyor. VNGRS, Kumru’nun Türkçe Cetvel testinde çok daha büyük modelleri geçtiğini açıkladı; bu şirketin kendi ölçümüdür.

Trendyol LLM. Trendyol’un Hugging Face’teki modellerinden ikisi öne çıkıyor. Trendyol LLM 8b chat v2.0, Llama 3 8B üzerine 13 milyar token ek eğitimle hazırlandı ve Llama 3 lisansına tabi. Daha yeni Trendyol-LLM-8B-T1 ise Qwen3-8B tabanlı, Apache 2.0 lisanslı ve Trendyol’un e-ticaret verisiyle Türkçe akıl yürütme için eğitildi.

Turkcell-LLM. Turkcell-LLM-7b-v1, Mistral 7B tabanlı, Türkçe için sözlüğü genişletilmiş ve yaklaşık 5 milyar token temizlenmiş Türkçe metinle eğitilmiş bir modeldir. Apache 2.0 lisanslıdır.

BİLGE (TÜBİTAK BİLGEM). BİLGE, TÜBİTAK BİLGEM’in yaklaşık 1 milyar ile 122 milyar parametre arasında değişen Türkçe dil modeli ailesidir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 29 Temmuz 2026’da 37 milyar parametreli sürümün yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açılacağını duyurdu. Ağustos 2026 itibarıyla BİLGE genel kullanıma açılmamıştı ve ağırlıkların indirilebilir olup olmayacağı açıklanmamıştı. Erişim ve lisans koşullarını Bakanlığın ve TÜBİTAK’ın resmî duyurularından takip edin.

EVREN (Savunma Sanayii Başkanlığı). EVREN tek bir model değil, bir platformdur. Savunma Sanayii Başkanlığı’nın yürüttüğü platformda 11 açık ağırlıklı model tek bir uygulama arayüzü üzerinden sunuluyor; giriş e-Devlet ile yapılıyor ve modeller Türkiye’deki sunucularda çalışıyor.

Yerli mi, yerel mi?

İki kelime sık karıştırılıyor ama farklı soruları cevaplıyor:

Bu ikisi birbirinden bağımsızdır. Yerli bir model başka birinin sunucusunda çalışıyorsa (bir web demosu ya da EVREN gibi bir platformun arayüzü) yerel değildir: sorunuz o sunucuya gider. Yabancı bir açık model, örneğin Qwen3.5 ya da Gemma 4, kendi bilgisayarınızda çalışıyorsa yereldir: veri dışarı çıkmaz. Kumru-2B’yi indirip kendi bilgisayarınızda çalıştırırsanız model hem yerli hem yerel olur. “Türkiye’de barındırılan bulut” da yerel değildir; veri yine bir sağlayıcının sunucusundadır, yalnızca konumu farklıdır. Verinin dışarı çıkmaması sizin için önemliyse soracağınız soru “yerli mi?” değil, “nerede çalışıyor?” sorusudur.

Belleğinize göre model seçimi

Ollama kütüphanesindeki indirme boyutları, hangi modelin hangi bilgisayara sığacağı konusunda iyi bir ölçü verir:

Gemma 4’ün 26B sürümü “uzman karışımı” (MoE) bir modeldir: her adımda yaklaşık 4 milyar parametre çalışır, bu yüzden boyutuna göre hızlıdır; ama modelin tamamı yine belleğe sığmalıdır. Qwen3.5 modelleri varsayılan olarak “düşünme” modunda çalışır; cevaptan önce uzun bir akıl yürütme yazdıkları için yavaş görünebilirler. Bu mod ayarlardan kapatılabilir.

Türkçe kaliteyi kendiniz nasıl ölçersiniz?

Türkçe için hazırlanmış genel testler var. Cetvel, Ağustos 2025’te yayımlanan ve dil bilgisi hatası düzeltme, çeviri ve Türk tarihi ile deyimlerine dayalı soru-cevap gibi 23 görevi yedi kategoride toplayan bir testtir. 70 milyar parametreye kadar 33 açık modeli ölçen araştırmacılar, Türkçeye özel ince ayar yapılmış modellerin genellikle çok dilli genel modellerin gerisinde kaldığını buldu. TR-MMLU da Türkçe çoktan seçmeli bilgi sorularıyla modelleri karşılaştırır.

Bu testler genel bir fikir verir; sizin işinizde hangi modelin iyi olduğunu ise kendi belgeleriniz gösterir. On soruluk bir test yeterlidir:

  1. İşinizden on soru yazın: üç özet, üç belgeden bilgi bulma, iki yazışma taslağı, iki tablo ya da sayı sorusu.
  2. Her sorunun doğru cevabını önceden kendiniz yazın.
  3. Aynı soruları her modele aynı ayarlarla sorun.
  4. Her cevabı dört açıdan puanlayın: doğru mu, belgede olmayan bir şey uyduruyor mu, Türkçesi doğal mı, ek ve yazım hataları var mı?
  5. Süreyi ölçün: ilk kelimenin gelme süresi ve toplam süre.
  6. Uzun bir belgeyle deneyin; bağlam sınırı küçük modellerde (Kumru’da 8.192 token) uzun belgeleri sınırlar.

En iyi yerel yapay zekâ hangisi?

Tek bir cevap yok. Küçük bellekte Türkçe sohbet ve özet için 4–9B boyutlu çok dilli modeller iyi bir başlangıçtır. Belge arama ve uzun metinlerde daha büyük modeller ve uzun bağlam fark yaratır. Türkçeye özel modeller belirli işlerde, örneğin e-ticaret metinlerinde, avantajlı olabilir; Cetvel sonuçları ise genel kullanımda çok dilli modellerin çoğu zaman önde olduğunu gösteriyor.

Yerel Yapay Zeka cihazlarında hangi modellerin kurulacağı cihaza göre seçilir ve teklifte yazılır. Şirketler için ilk görüşme ücretsizdir; uygun görülürse demo, kendi örnek belgelerinizle yapılır. Kurumsal pilot talebi bırakın ya da bireysel Kişisel cihaza bakın. Şirket içinde kurulumun genel çerçevesini Şirket içi yapay zekâ, seçenekleri ve maliyet kalemlerini Yerel yapay zekâ çözümleri rehberinde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ollama’da Türkçe model var mı? Qwen3.5 ve Gemma 4 Ollama kütüphanesinde doğrudan bulunur ve Türkçeyi destekler; örneğin ollama run qwen3.5 yazmanız yeterli. Kumru, Trendyol LLM ve Turkcell-LLM gibi modelleri ise Hugging Face’teki GGUF sürümlerinden ollama run hf.co/kullanıcı-adı/depo-adı komutuyla çalıştırabilirsiniz.

Kumru nedir, indirilebilir mi? Kumru, VNGRS’in sıfırdan Türkçe eğittiği dil modelidir. 2 milyar parametreli Kumru-2B, Apache 2.0 lisansıyla Hugging Face’ten indirilebilir. 7,4 milyar parametreli Kumru-7B kumru.ai demosunda kullanılıyor.

Yerli yapay zekâ var mı? Evet. Kumru, Trendyol LLM ve Turkcell-LLM Türkiye’de geliştirilmiş, indirilebilen modellerdir. TÜBİTAK’ın BİLGE ailesi tanıtıldı ama Ağustos 2026 itibarıyla genel kullanıma açılmamıştı. EVREN ise Savunma Sanayii Başkanlığı’nın birden çok modeli sunan platformudur.

Ticari kullanım serbest mi? Lisansa bağlıdır. Qwen3.5, Gemma 4, Kumru-2B, Trendyol-LLM-8B-T1 ve Turkcell-LLM-7b-v1 Apache 2.0 lisanslıdır. Llama 3 tabanlı modeller ise Meta’nın kendi topluluk lisansı ve kullanım koşullarıyla gelir. Kuracağınız her modelin lisansını model sayfasında okuyun.

İnternetsiz çalışan Türkçe yapay zekâ var mı? Bu sayfadaki açık modellerin hepsi bir kez indirildikten sonra internetsiz çalışır. Ollama’daki “cloud” etiketli modeller ise bulutta çalışır. Ayrıntılar: İnternetsiz yapay zekâ.

Yerel Yapay Zeka cihazlarında hangi model var? Modeller cihaza ve işe göre seçilir ve teklifte yazılır. Belge arama, özetleme ve tablo işlerinde yeterli olup olmadığı demoda kendi belgelerinizle test edilir.

Kaynaklar

  1. Qwen3.5-9B model kartı (lisans, 201 dil ve lehçe, düşünme modu)
  2. Ollama kütüphanesi, Qwen3.5 etiketleri ve boyutları
  3. Ollama kütüphanesi, Qwen3.6 etiketleri
  4. Noze, “Qwen3.6: Plus on Model Studio, 35B-A3B on Hugging Face”
  5. Google, “Gemma 4: Byte for byte, the most capable open models”, 2 Nisan 2026
  6. Ollama kütüphanesi, Gemma 4 etiketleri ve boyutları
  7. Meta Llama 3.1 8B Instruct model kartı (desteklenen diller ve lisans)
  8. VNGRS, Kumru-2B model kartı
  9. Webrazzi, “VNGRS’den 7,4 milyar parametreli Türkçe LLM: Kumru”, 10 Ekim 2025
  10. Trendyol, Trendyol-LLM-8B-T1 model kartı
  11. Trendyol, Trendyol LLM 8b chat v2.0 model kartı
  12. Turkcell, Turkcell-LLM-7b-v1 model kartı
  13. Alomaliye, “Yerli dil modeli Bilge kullanıma açılıyor”, 30 Temmuz 2026
  14. GZT, “Yerli yapay zeka BİLGE kullanıma açılacak”, 29 Haziran 2026
  15. Dünya, “Yapay zekâda yerli altyapı büyüdü, 11 model EVREN’e bağlandı”
  16. Er ve diğerleri, “Cetvel: A Unified Benchmark for Evaluating Language Understanding, Generation and Cultural Capacity of LLMs for Turkish”, arXiv, Ağustos 2025
  17. “Setting Standards in Turkish NLP: TR-MMLU for Large Language Model Evaluation”, arXiv

Kendi belgelerinizle görün

Ofis / Kurum kurulumunu bir ilk görüşmeyle konuşalım; ardından örnek belgelerinizle yerel bir demo yapalım. İlk görüşme ücretsiz. Talep sipariş veya ödeme değildir. Pilot kapsamı, ücret ve teslim planı ayrı teklif edilir.

Kurumsal pilot talep etKişisel cihazı incele